Πέμπτη, 15 Μαΐου 2014

Αθήνα: Έργα ουσίας ή έργα βιτρίνας;



Δυο έργα που έχουν συζητηθεί πολύ, το ένα η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου και το άλλο πρώτο τμήμα της γραμμής 4 του ΜΕΤΡΟ (Κολωνάκι- Άλσος Βεΐκου), έχουν σχεδιαστεί να κατασκευαστούν μέσα στην καρδιά της πόλης της Αθήνας, αλλά παρόλα αυτά, παραδόξως, ο δήμος δεν έχει καμία θεσμική αρμοδιότητα επί αυτών.
Του Ανδρέα Ψαθά

Από τη μία η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου. Μια παρέμβαση που έχει τροφοδοτήσει ένα έντονο δημόσιο διάλογο.

Η συμφωνία για 80 περίπου εκ. ευρώ έχει ήδη υπογραφεί από το ΥΠΕΚΑ και την περιφέρεια Αττικής. Δυστυχώς, ο δήμος δεν έχει καμία θεσμική αρμοδιότητα, πέρα από το γεγονός ότι για καθαρά τυπικούς λόγους, το έργο θα τελεστεί υπό την αιγίδα του.
Οι ενστάσεις που έχουν αναπτυχθεί πολλές και ποικίλες:

•    Η διαδικασία ανάθεσης και ο ρόλος  ενός ιδιωτικού ιδρύματος στον σχεδιασμό του δημόσιου χώρο 



•    Η  ενδεχόμενη πολεοδομική και συγκοινωνιολογική αστοχία της παρέμβασης

•    Η ιεράρχηση κατανομής των πόρων σε μια πόλη με ανάγλυφα χαραγμένες στο σώμα της, τις επιπτώσεις από την πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης (χτύπημα της εμπορικής δραστηριότητας, κενά κτίρια, νεοάστεγοι, αδυναμία συντήρησης υπαρχουσών υποδομών κτλ)

•    Η στρατηγική μεταβολή του τρόπου με τον οποίο γίνεται ο σχεδιασμός, με βάση μια εικόνα που θεωρείται ως ιδανική για τους επισκέπτες της, χωρίς να έχουν ερωτηθεί γι’ αυτό οι κάτοικοί της

 Μοιάζει σαν ένα σχέδιο, που δεν προκύπτει από μια διαδικασία σχέσης μεταξύ της πόλης και των κατοίκων της, αλλά ως μια εκ των ‘’άνω’’ παρέμβαση, ενός ιδιωτικού ιδρύματος που παίρνει στα χέρια του τον πολεοδομικό σχεδιασμό, με έναν τρόπο μάλιστα αποσπασματικό, μη ενταγμένο σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανασυγκρότησης του κέντρου της πόλης.

Παρόλα αυτά, φαίνεται οι ενστάσεις να περιορίζονται σ έναν στενό κύκλο ειδικών, για όλους τους άλλους πρόκειται για μια ευλογημένη παρέμβαση, που θα  λειτουργήσει αντικαταθλιπτικά και ανυψωτικά, για τον καταρρακωμένο ψυχισμό χιλιάδων Αθηναίων που βλέπουν καθημερινά  την πόλη τους να διαλύεται από τη φτώχεια, την εγκατάλειψη και την υποβάθμιση.

Μια απαραίτητη βιτρίνα, ικανή να κρύψει την σκληρή πραγματικότητα.

Από την άλλη υπάρχει το πρώτο τμήμα της γραμμής 4 του ΜΕΤΡΟ, με την διαδρομή Ευαγγελισμός–Κολωνάκι–Πανεπιστήμιο-Εξάρχεια–Αλεξάνδρας–Δικαστήρια–Πλατεία Κυψέλης–Άλσος Βεΐκου.

Ένα έργο που διαπερνά περιοχές του κέντρου της Αθήνας με έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα. Η κατασκευή της γραμμής 4 θα οδηγούσε στην εξυπηρέτηση 500.000 Αθηναίων καθημερινά, βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής των κατοίκων, ενώ θα οδηγούσε και στην αντίστοιχη αναβάθμιση των περιοχών αυτών.

Πρόκειται για ένα έργο ώριμο για δημοπράτηση, το οποίο αφού θα εξασφαλίσει την απαραίτητη χρηματοδότηση, θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέχρι το 2021-23.

Το κόστος κατασκευής της γραμμής 4, ανέρχεται στα 900 εκ. ευρώ.

Με βάση το νέο ΣΕΣ 2014-2020, καθώς και από το αναιμικό πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, η κατασκευή του έργου βρίσκεται κυριολεκτικά στον αέρα, με πιθανότερη έκβαση την μη υλοποίηση του έργου.

Απέναντι στην έλλειψη χρηματοδότησης της γραμμής 4, αντιπαρατίθενται τα 300 εκ. ευρώ για την ανάπλαση του Φαληρικού Δέλτα, συνοδό έργο της Λυρικής σκηνής, καθώς και τα 80 εκ. ευρώ για την πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου. Έργα αμφότερα, σχεδιασμένα, από ιδιωτικά ιδρύματα, ίδρυμα Νιάρχου και Ωνάσειο.

Προφανώς και πρόκειται για έργα διαφορετικά και μη συγκρίσιμα.

Αυτό που προκύπτει αβίαστα όμως, είναι η ιεράρχηση των αναγκών σε μια πόλη βαθιά πληγωμένη από τον ολετήρα των μνημονίων.

Προηγείται η κατασκευή έργων βιτρίνας, τα οποία θα δημιουργήσουν μια ωραιοποιημένη εικόνα της πόλης, και όχι η κατασκευή έργων που θα οδηγήσουν, με τρόπο ουσιαστικό, στην βελτίωση της ποιότητας ζωής χιλιάδων Αθηναίων.

Οι πολίτες της Αθήνας έχουν ανάγκη, από έναν δήμο που θα σταθεί στο πλευρό τους, ακούγοντας και  απαντώντας στα πραγματικά προβλήματα της πόλης και όχι έναν δήμο που ως ακόλουθος θα λειτουργεί υπό την αιγίδα ευεργετών.

Αυτόν τον Δήμο οραματιζόμαστε στην ανοιχτή πόλη, έναν δήμο που θα καλύπτει πραγματικές ανάγκες, ένα δήμο διεκδικητικό και μαχητικό για τους πολίτες, έναν δήμο που θα σκέφτεται και θα δρα με γνώμονα τα ουσιαστικά και τα μεγάλα.

Στη μάχη που δίνουμε συνολικά για την ανατροπή, η μάχη των Αθηνών κατέχει κεντρική θέση. Τη μάχη αυτή θα την κερδίσουμε, γιατί πρέπει να ξανακερδίσουμε τις ζωές μας.

Ο Ανδρέας Ψαθάς είναι τοπογράφος Μηχανικός, μέλος της Κεντρικής Αντιπροσωπείας ΤΕΕ και υποψήφιος σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων με την Ανοιχτή Πόλη


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου